De afgelopen dagen scheen de zon volop.
zonder zonlicht zou er op deze aardbol weinig leuks te beleven zijn. Gelukkig schijnt hij elke dag, zelfs achter de wolken. Echter, door toename aan vrije tijd en onwetendheid zijn we er iets te onverstandig mee omgegaan. Met als gevolg zonschade aan de huid.
De zon heeft natuurlijk ook voordelen. Als de zon schijnt ben je sneller goed gezind en heb je meer energie. Ook zorgt zonlicht voor de aanmaak van vitamine D. Je moet dus ook gewoon genieten van de zon, maar je moet oppassen voor overmatige blootstelling aan de zon. De mens met een blanke huid is gewoonweg niet bestand tegen veel zonlicht. Vroeger waren mensen grotbewoners die in de zomer door de bossen liepen. Zij werden gemiddeld 40 a 50 jaar. tegenwoordig worden de mensen tweemaal zo oud, dus ook tweemaal zoveel meer met de zon te maken.
De Uv-stralen uit de zon veroorzaken beschadigingen in de huidcellen die in de loop van het leven bij elkaar opgeteld uiteindelijk kunnen leiden tot huidkanker. Op dit moment krijgt 1 op de 5 mensen in Nederland voor hun 80ste huidkanker. dit is viermaal zo hoog las 25 jaar gelden.
Het zongebruik in Nederland is de afgelopen decennia veranderd. Vroeger waren het vooral mensen met chronische zonblootstelling tijdens hun werk. Tegenwoordig zijn er ook recreatieve blootstellingen, inclusies zonnebankgebruikers bijgekomen. Hierdoor komt huidkanker ook steeds meer op jonge leeftijd voor.
Goed insmeren en bewust met zonlicht omgaan is dus belangrijk. Hoe hoger de zonkracht hoe sneller de huid verbrandt. Maar of de huid verbrand is niet alleen afhankelijk van de zonkracht, maar ook van andere factoren zoals de huidtype. Er zijn verschillende schalen beschikbaar om het huidtype te bepalen. Dit wordt vooral gebruikt om de voorspellen hoe goed de huid tegen de zon kan.
| Huidtype | Bruint | Verbrandt | Roodheid | Kenmerk |
| 1 | niet | zeer snel | altijd | bleke huid, blond of rood haar |
| 2 | langzaam | snel | soms | bleke huid, donkerblond tot kastanjebruin haar |
| 3 | makkelijk | zelden | geen | licht bruine huid, donker haar, licht Mediterraans |
| 4 | zeer goed | nooit | nooit | donker Mediterraans, licht Aziatisch |
| 5 | zeer goed | nooit | nooit | donker Aziatisch |
| 6 | zeer goed | nooit | nooit | Afro-Caribbeaans |
Vooral mensen met een licht huidtype (1 en 2) en kinderen moeten zich erg goed beschermen. De voorjaarszon kan namelijk net zo schadelijk zijn als de zomerzon. Misschien nog wel schadelijker want door de lagere temperaturen is men minder bedacht op verbranding. Denk bijvoorbeeld aan een sportdag waarbij een wolkeloze hemel wordt voorspeld en men uren in de zon zit. Net als bijvoorbeeld bij wandelen, fietsen, sporten of een terrrasje pakken.
Vooral bij verblijf op open water onder de blauwe lucht zonder enige schaduw van bomen of gebouwen raakt met erg snel verbrand. In het water is het ook niet veilig. Zowel UV-A als UV-B-straling kunnen gemakkelijk meters diep in helder water doordringen. Plus als je daarna uit het water komt ben je met een natte hui gevoeliger voor zonlicht. Tel daar de reflectie van licht door zand bij op en je hebt alle ingrediënten om snel te verbranden.
De beste manier om de huid te beschermen tegen de zon is het mijden van de zon tussen 11 en 15 uur, omdat de UV-straling dan het sterkste is. Het maakt wel uit of je op het strand ligt of op een terras onder een parasol zit. Maar weet dat ook in de schaduw de UV-straling altijd nog de helft kan zijn dan die van de volle zon.
Ook kleding heeft bescherming tegen zonlicht. Het gezicht, blote armen en een kaal hoofd lopen meer risico. Donkere kleding absorbeert meer licht en over het algemeen ook meer UV-straling. Is de kleding nat, dan laat deze ook weer meer UV-straling door. Een breedgerande hoed of pet beschermt het hoofd goed tegen de zon.
Goed smeren is erg belangrijk maar daar hoort wel een waarschuwing bij. Zonnebrandcremes geven geen volledige beschermering. Deze kunnen de gebruiker ook een vals gevoel van veiligheid geven, waardoor je geneigd bent langer in de zon te blijven dan je kan verdragen.
De zonbeschermingsfactor (SPF) geeft aan in hoeverre de UV-B-straling verzwakt wordt. Met SPF 20 wordt de zonkracht 10 gereduceerd tot 0.5. Het is dus een maat die aangeeft hoeveel langer bij een bepaalde zonkracht iemand met zonnebrandcreme in de zon kan blijven zonder te verbranden.
Bij de juiste laagdikte blokkeert een SPF 4 75% van de zonnebranddosis aan UV-B-stralen en laat dus 25% door. SPF 15 blokkeert ruim 93% en SPF 50 blokkeer bijna 98% . Maar vrijwel niemand smeert zo dik als nodig is, daarom is in de praktijk de bescherming lager. Wil zich voldoende wil beschermen brengt de creme dik op de huid aan.
De zonnebrand creme slijt bij verblijf in de zon binnen een aantal uur. Het dragen van kleding, liggen in zand en zwemmen versnellen dit proces. Het is daarom belangrijk om regelmatig, om de paar uur opnieuw in te smeren.